Odczytywanie obciążenia treningowego przez RPE
Metoda RPE do mierzenia obciążenia treningowego twoich piłkarzy: prosta, darmowa, do wykorzystania już na najbliższym treningu.
Thibaud C. · Trener przygotowania motorycznego · Ostatnia aktualizacja: 26 września 2026
RPE (Rating of Perceived Exertion, „percepcja wysiłku”) to prosty sposób pomiaru odczuwanej intensywności. Na koniec treningu każdy zawodnik podaje ocenę od 0 do 10 (skala Borga zmodyfikowana przez Fostera).
Jak zbierać odpowiedzi
- Ustnie: każdy podaje swoją liczbę (szybko, mało zapisu).
- Na kartce lub w tabeli (zalecane): proste i pozwala na monitorowanie.
- Wiadomością lub formularzem (WhatsApp, Google Form): wygodne, ale nie niezbędne.
Najlepiej zbieraj RPE 15 do 30 min po treningu, indywidualnie (odpowiedzi innych wpływają na zawodników).
Jak obliczyć obciążenie
Obciążenie (OT) = RPE × czas trwania (w minutach) — wyrażone w UA (jednostkach umownych).
Przykład: trening 90 min, w którym zawodnik podaje 6,5 ⇒ 6,5 × 90 = 585 UA.
Jakie punkty odniesienia?
≈ 3000 UA / tydzień to rząd wielkości dla zespołu często trenującego (już bardzo duży tydzień), do skalibrowania na własnej grupie — nie uniwersalny pułap. Z praktyką stworzysz własne wartości odniesienia dla każdego typu treningu i cyklu.
Zwiększaj obciążenie stopniowo z tygodnia na tydzień. Punkt odniesienia (dyskutowany): unikaj zwiększania obciążenia o więcej niż około 10 % tygodniowo w porównaniu z twoimi zwykłymi tygodniami; powyżej 15 % ryzyko urazu ma tendencję do wzrostu, bo organizm nie ma czasu się zaadaptować. Po tygodniu odciążenia wraca się do poziomu sprzed odciążenia, nie wyżej.
Monotonia: obciążenie, które nigdy się nie zmienia
Przy tym samym obciążeniu całkowitym tydzień, w którym wszystkie dni są do siebie podobne, zużywa bardziej niż tydzień przeplatający dni mocne, dni lekkie i odpoczynek. To właśnie mierzy monotonia (Foster): średnie obciążenie z 7 dni tygodnia (dni odpoczynku liczone jako 0) podzielone przez odchylenie standardowe tych obciążeń, które mówi, jak bardzo zmieniają się one z dnia na dzień. Im bardziej dni są do siebie podobne, tym wyższa monotonia; często przyjmuje się, że powyżej około 2 tydzień jest zbyt jednolity.
W piłce amatorskiej, przy dwóch lub trzech treningach i dniach odpoczynku między nimi, monotonia pozostaje najczęściej niska. Staje się problemem, gdy wszystkie treningi są do siebie podobne (ten sam czas trwania, to samo RPE) albo gdy następują po sobie bez lekkiego dnia, na przykład w okresie przygotowawczym. Rozwiązanie jest proste: przeplataj dzień mocny z dniem lekkim i zachowaj prawdziwe dni odpoczynku.
4 zasady dobrego odczytu RPE
- Nigdy nie porównuj zawodników między sobą. Porównuje się zawodnika do niego samego: „zwykle jest na 5-6, dziś na 8”.
- Patrz na powtórzenia, a nie na pojedynczą wartość. Wysokie RPE raz = normalne; 2-3 razy z rzędu = sygnał; + widoczne zmęczenie = alarm.
- Porównuj z założeniem treningu. Lekki → 3-4 · normalny → 5-6 · intensywny → 7-8 · mecz → 8-9. Rozbieżność to użyteczna informacja, a nie błąd.
- Patrz na rozrzut. Jeśli większość jest na 5-6, ale 2-3 zawodników na 8-9: obciążenie w porządku dla zespołu, ciężkie dla pewnych profili.
| Założenie treningu | Oczekiwane RPE (na 10) |
|---|---|
| Trening lekki | 3 do 4 |
| Trening normalny | 5 do 6 |
| Trening intensywny | 7 do 8 |
| Mecz | 8 do 9 |
4 konkretne przypadki
- RPE wyższe niż przewidywano → trening kosztował więcej: odciąż następny, nie powtarzaj tego samego obciążenia.
- Wysokie RPE u niektórych zawodników → obciążenie źle przyjęte: dostosuj doraźnie, obserwuj regenerację.
- Niskie RPE, ale dobra jakość → trening użyteczny i mało kosztowny: dobre podtrzymanie, zapas na późniejsze obciążenie.
- Wysokie RPE na kilku treningach → zmęczenie kumulacyjne: zaplanuj prawdziwy oddech, nie czekaj na „pęknięcie”.
RPE nie mówi, dlaczego zawodnik jest zmęczony, ani nad jaką zdolnością pracowano: zestawiaj je zawsze ze swoją obserwacją, z kontekstem i z kwestionariuszami. I nigdy nie zapominaj o przyjemności: zawodnicy, którzy czerpią przyjemność, lepiej przyjmują obciążenie i robią większe postępy.