De trainingsbelasting lezen met de RPE
De RPE-methode om de trainingsbelasting van je spelers te meten: simpel, gratis, vanaf de volgende training bruikbaar.
Thibaud C. · Conditietrainer · Laatst bijgewerkt: 26 september 2026
De RPE (Rating of Perceived Exertion, “ervaren inspanning”) is een simpele manier om de gevoelde intensiteit te meten. Aan het eind van de training geeft elke speler een score van 0 tot 10 (Borg-schaal, aangepast door Foster).
Hoe je de antwoorden ophaalt
- Mondeling: iedereen noemt zijn cijfer (snel, laat weinig schriftelijk spoor na).
- Op een blad / in een tabel (aanbevolen): simpel en geschikt om te volgen.
- Via bericht / formulier (WhatsApp, Google Form): comfortabel, niet noodzakelijk.
Idealiter haal je de RPE 15 tot 30 min na de training op, en wel individueel (de antwoorden van anderen beïnvloeden de spelers).
Hoe je de belasting berekent
Belasting (CE) = RPE × duur (in minuten) — uitgedrukt in AU (willekeurige eenheden).
Voorbeeld: een training van 90 min waarin een speler 6,5 geeft ⇒ 6,5 × 90 = 585 AU.
Welke richtpunten?
≈ 3000 AU / week is een orde van grootte voor een team dat vaak traint (dat is al een heel zware week), af te stemmen op je eigen groep — het is geen universeel plafond. Met de praktijk bouw je je eigen referentiewaarden op per type training en cyclus.
Verhoog de belasting geleidelijk van week tot week. Richtpunt (ter discussie): verhoog de belasting niet met meer dan ongeveer 10 % per week ten opzichte van je gebruikelijke weken; boven 15 % neemt het blessurerisico doorgaans toe, omdat het lichaam geen tijd heeft om zich aan te passen. Na een verlichte week keer je terug naar het niveau van vóór de verlichting, niet hoger.
De monotonie: een belasting die nooit varieert
Bij een gelijke totale belasting slijt een week waarin alle dagen op elkaar lijken meer dan een week die zware dagen, lichte dagen en rust afwisselt. Dat is wat de monotonie (Foster) meet: de gemiddelde belasting van de 7 dagen van de week (rustdagen tellen als 0) gedeeld door de standaardafwijking van die belastingen, die aangeeft hoeveel ze van dag tot dag variëren. Hoe meer de dagen op elkaar lijken, hoe hoger de monotonie; vaak wordt aangenomen dat de week boven ongeveer 2 te eentonig is.
Bij amateurs, met twee of drie trainingen en rustdagen daartussen, blijft de monotonie meestal laag. Ze wordt een aandachtspunt wanneer alle trainingen op elkaar lijken (zelfde duur, zelfde RPE) of wanneer ze elkaar opvolgen zonder lichte dag, bijvoorbeeld in de voorbereiding. De remedie is eenvoudig: wissel een zware en een lichte dag af, en behoud echte rustdagen.
4 regels om RPE-scores goed te lezen
- Vergelijk spelers nooit met elkaar. Je vergelijkt een speler met zichzelf: “normaal zit hij op 5-6, vandaag op 8”.
- Kijk naar herhaling, niet naar één losse waarde. Eén keer een hoge RPE = normaal; 2-3 keer op rij = signaal; + zichtbare vermoeidheid = alarm.
- Vergelijk met de bedoeling van de training. Licht → 3-4 · normaal → 5-6 · intensief → 7-8 · wedstrijd → 8-9. Een afwijking is nuttige informatie, geen fout.
- Kijk naar de spreiding. Zit de meerderheid op 5-6 maar 2-3 spelers op 8-9: belasting prima voor de groep, zwaar voor bepaalde profielen.
| Bedoeling van de training | Verwachte RPE (op 10) |
|---|---|
| Lichte training | 3 tot 4 |
| Normale training | 5 tot 6 |
| Intensieve training | 7 tot 8 |
| Wedstrijd | 8 tot 9 |
4 concrete gevallen
- RPE hoger dan verwacht → de training heeft meer gekost: de volgende verlichten, niet dezelfde belasting herhalen.
- Hoge RPE bij bepaalde spelers → belasting slecht verwerkt: gericht aanpassen, het herstel in de gaten houden.
- Lage RPE maar goede kwaliteit → nuttige en goedkope training: goed onderhoud, ruimte om later meer te belasten.
- Hoge RPE over meerdere trainingen → opgestapelde vermoeidheid: een echte adempauze inplannen, niet wachten tot iemand “instort”.
De RPE zegt niet waarom een speler moe is, en ook niet welke kwaliteit er getraind is: leg hem altijd naast je eigen waarneming, de context en de vragenlijsten. En vergeet nooit het plezier: spelers die plezier hebben verwerken meer en gaan sneller vooruit.